CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ TẬP HUẤN CÔNG TÁC GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM TRONG TRƯỜNG THCS



BCV: NGUYỄN KHÁNH HÒE
Cùng tham gia …
Cùng chia sẻ
Cùng xây dựng và chiếm lĩnh được các ND tập huấn.
PHƯƠNG PHÁP TẬP HUẤN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG NAM
PGD-ĐT ĐẠI LỘC
MODULE 1 (chuyên đề)

KĨ NĂNG TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM TÂM LÍ HỌC SINH TRUNG HỌC



Tài liệu trang 4
MỤC TIÊU MODULE
-PHÁT BIỂU được quy luật phát triển tâm lý ở lứa tuổi HSTH, làm cơ sở để tổ chức tìm hiểu đặc điểm TLHS phù hợp
-KỂ được nguyên tắc, quy trình chung và những điều kiện cần thiết trong việc tổ chức tìm hiểu TLHS
-SỬ DỤNG được 1 số phương pháp, kĩ thuật đơn giản, Ứng dụng vào tìm hiểu HS, TỰ ĐƯA RA cách thức phù hợp
-Có thái độ KHÁCH QUAN, KHOA HỌC, THẬN TRỌNG đối với việc tìm hiểu, đánh giá TLHS và có ý thức TỰ RÈN LUYỆN thường xuyên nâng cao trình độ kĩ năng THHS
HOẠT ĐỘNG 1
1. KHỞI ĐỘNG (LÀM QUEN)

Vừa gặp nhau đây ta đã thấy quen quen/ mê mê / say say /yêu yêu, phê phê/ tê tê ...
Thấy quen quen nhưng chưa phải là quen. Cười lên đi, hát lên đi, hát lên đi cho chúng mình quen quen...
2. Nội dung cơ bản của Module:
Một số khái niệm cơ bản: ”Tìm hiểu tâm lí học sinh”; ”Cấu trúc nhân cách”; ”Đặc điểm tâm lí”.
Nguyên tắc, các bước tiến hành, các điều kiện cần thiết để tìm hiểu tâm lí học sinh.
Các phương pháp, kĩ thuật, cách thức tìm hiểu tâm lí học sinh đơn giản, phù hợp, mang tính khách quan, khoa học.
2. Phương pháp học tập module: “Động não”, “Thực hành”, “Chia sẻ kinh nghiệm”
HĐ 2: QUY LUẬT PHÁT TRIỂN TÂM LÍ Ở LỨA TUỔI HS THCS
MỤC TIÊU:
Xác định được quy luật chung trong phát triển tâm lí ở lứa tuổi học sinh THCS
Liên hệ được với thực tiễn học sinh ở nhà trường THCS hiện nay;
Xác định được các mặt phát triển tâm lí của học sinh THCS.
1/ Thầy, Cô hãy giải thích hiện tượng dưới đây dựa vào kiến thức sinh lí học lứa tuổi và tâm lí học tuổi thiếu niên. (phụ lục trang 9)
Hai bà mẹ tâm sự với nhau. Một bà mẹ nói:
“Đứa con gái nhà tôi mới 13 tuổi mà đã cao gần bằng mẹ. Cháu ăn được, ngủ thì sét đánh ngang tai chẳng dậy. Nhưng sao trông nó còm còm thế nào ấy”.
Bà mẹ thứ hai hưởng ứng ngay:
“Con bé nhà tôi cũng thế. Nó cùng tuổi với con Hà nhà chị đấy. Nó cao vổng lên, chân tay thì dài ngoẵng ra, làm gì thì “hậu đậu” ơi là “hậu đậu”. Rửa bát thì vỡ bát, cắt bìa đậu thì nát cả đậu…”.
Theo thầy, cô bức tranh muốn diễn tả điều gì?
2/ Nhà tâm lí học Hung-Ga-Ri – Gôiôsơ Êlêna, ví tuổi thiếu niên như một “xứ sở kì lạ”. “…Ở xứ sở này khí hậu rất thất thường và kì quặc: khi thì nóng nực như ở vùng nhiệt đới, khi thì bỗng nhiên trở lạnh như băng. Xứ sở này có cả mùa xuân hoa nở ngát hương, có cả mùa thu lá vàng rụng tơi tả. Nhưng hai mùa này không phải bao giờ cũng tuần tự nối tiếp nhau. Vả lại, lắm khi mùa đông lại đột nhập vào giữa mùa hạ, còn mùa thu đôi khi lại nhảy vào giữa mùa xuân. Cư dân ở xứ sở này khi thì rất vui vẻ, ồn ào, khi thì bỗng nhiên lại trầm ngâm lặng lẽ; khi có những hành động anh hùng quả cảm, khi thì bỗng trở nên sợ sệt yếu đuối; Khi quá tự tin kiêu ngạo, lúc lại khiêm tốn và kín đáo; đôi khi họ lại rất buông tuồng và trâng tráo. Trong xứ sở kì lạ này không có trẻ con mà cũng chẳng có người lớn...”.
Thầy/Cô cho biết đoạn văn trên thể hiện quy luật phát triển tâm lí nào ở lứa tuổi học sinh THCS? Đâu là đặc tính tâm lí nổi bật của lứa tuổi này? (phụ lục trang 9)
Câu hỏi thảo luận
Thầy, cô nhìn thấy gì? (Kể ra tất cả những gì nhìn thấy ở trên cây)
Thầy, cô giải thích như thế nào về những gì mình đã nhìn thấy? Chúng ta có thể tạo ra những trái táo to chín đều nhau hay không?
Thầy, cô có thấy mối liên hệ nào giữa hình ảnh cái cây với HS của mình không? Chúng ta có thể tạo ra những thế hệ HS trưởng thành hoàn hảo giống nhau không?
Nêu các biểu hiện tâm lý của HS mình và những khó khăn mà gv gặp phải trong công tác chủ nhiệm lớp?
Mục đích cuối cùng của việc tìm hiểu tâm lý HS là để GV có thể giúp đỡ,hỗ trợ giáo dục HS tốt hơn chứ không phải là để đánh giá, phân loại HS.

KẾT LUẬN HĐ 2:
- Sự phát triển tâm lí mang tính quy luật. Ở lứa tuổi học sinh THCS và THPT ngự trị quy luật về tính mất cân đối tạm thời, tính mâu thuẫn (THCS) và quy luật về tính không đồng đều của sự phát triển (THCS và THPT) thể hiện ở tất cả các lĩnh vực của nhân cách: trẻ phát triển với tốc độ khác nhau, nhưng đó lại là Tính độc đáo.
- Các điều kiện phát triển tâm lí ở lứa tuổi học sinh trung học: hoạt động học tập, các hoạt động chung khác, hoạt động giao tiếp với những người xung quanh (với người lớn và các bạn cùng tuổi).
KẾT LUẬN HĐ 2 (TIẾP)
Đặc thù mang tính quy luật trong sự phát triển tâm lí của học sinh lứa tuổi trung học gây ra những khó khăn nhất định cho giáo viên trong việc nhận diện, đánh giá, có tác động phù hợp đến học sinh. Điều này đòi hỏi phải có những cách thức phù hợp, khoa học, để có thể tìm hiểu học sinh một cách khách quan, đúng đắn…
Ở từng lứa tuổi (THCS hoặc THPT), có một số lĩnh vực thể hiện nét riêng, đặc thù của lứa tuổi, chi phối sự phát triển của các lĩnh vực khác và toàn bộ nhân cách học sinh. Đây là điều giáo viên chủ nhiệm cần nắm được để định hướng cho việc tìm hiểu học sinh một cách phù hợp.
HĐ 3: CÁC NGUYÊN TẮC, CÁC BƯỚC, CÁC ĐIỀU KIỆN, CÁC MẶT CẦN TÌM HIỂU
Mục tiêu:
Xác định được các nguyên tắc chung trong tìm hiểu tâm lí học sinh;
Xác định được các bước tổ chức tìm hiểu tâm lí học sinh một cách phù hợp;
Xác định được các mặt phát triển tâm lí cần tìm hiểu ở học sinh phù hợp theo lứa tuổi;
Xác định được các điều kiện cần thiết để tìm hiểu học sinh phù hợp lứa tuổi.
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Các thầy cô tìm hiểu hs mình vào những thời điểm nào?
Các thầy cô tìm hiểu những gì ở hs mình?
Các thầy cô tìm hiểu HS mình bằng cách nào?
Các thầy cô tìm hiểu, lưu giữ những thông tin mình có được bằng cách nào?
*Qua 4 sản phẩm trình bày có điểm chung nào?
(rút ra các nguyên tắc, phương pháp, các bước tìm hiểu tâm lý HS)
THỜI ĐiỂM TÌM HiỂU
Vào đầu năm học, giữa năm, cuối năm
Trước và sau các hoạt động giáo dục
Khi xuất hiện các nhu cầu cần tìm hiểu…
……
Hoàn cảnh sống của từng học sinh: hoàn cảnh sống gia đình, lối xóm, bạn bè có tác động, ảnh hưởng rất nhiều đến phong cách, lối sống của học sinh. Nắm chắc những điều trên giúp GVCN biết được nguyên nhân, những yếu tố tích cực hay tiêu cực, những thuận lợi, khó khăn tác động đến hs để tư vấn, phối hợp với cha mẹ giáo dục hs.
Những đặc điểm về thể chất sinh lý của từng học sinh: thể lực, chiều cao cân nặng…khuyết tật, bệnh tật…từ đó có những biện pháp giúp đỡ thích hợp: sắp xếp chỗ ngồi,…
GVCN cần tìm hiểu những gì ở hs?
Những đặc điểm về trí tuệ và phong cách của mỗi hs: khả năng nhận thức, tư duy ở mỗi em
Thông minh, nhanh nhẹn, chậm chạp trong học tập, vui chơi giao tiếp. Tác phong hoạt bát hay chậm chạp. Hứng thú hoạt động, sở thích, nhu cầu giao tiếp và tình cảm của mỗi em (thích giao tiếp, cởi mở hay lầm lỳ, ít nói, ưu tư), tính cẩn thận, chín chắn trong học tập, sinh hoạt hay cẩu thả, bồng bột, hiền dịu hay nóng nảy.

Nắm vững tính cách, lối sống của từng học sinh như chăm hay lười học, sở thích khiêm tốn hay ba hoa, mạnh dạn hay nhút nhát, nhân hậu vị tha hay ích kỷ với mọi người, có tính tự lập hay ỷ lại, biết tự trọng, có ý thức xây dựng, bảo vệ danh dự bản thân và tập thể hay là vô tổ chức, vô kỷ luật; biết kính trên nhường dưới, tôn trọng mọi người, tôn trọng pháp luật hay là sống buông thả, cách ứng xử của hs…
GVCN tìm hiểu HS bằng cách nào?
Nghiên cứu tư liệu, hồ sơ của học sinh đã có từ những năm trước: học bạ, sổ điểm, sổ kế hoạch CN, hồ sơ khen thưởng, kỷ luật …
Phiếu trưng cầu ý kiến do GVCN tự soạn.
Bản thân của GV sẽ tham vấn cho HS, Trò chuyện với hs trước và sau buổi học.
Cùng tham gia vào các hoạt động của hs
Tìm hiểu HS thông qua đối tượng khác: cha mẹ, gv bộ môn, GVCN cũ,….
KẾT LUẬN HĐ 3:
Nguyên tắc tìm hiểu TLHS: gián tiếp, khách quan, xã hội – lịch sử.
Các bước: xác định mục đích, nội dung, phương pháp tìm hiểu (phạm vi, cách thức, điều kiện, phối hợp, khai thác thông tin..), xử lý thông tin và sử dụng, lưu trữ.
HĐ 4: THỰC HÀNH TÌM HIỂU HỌC SINH THEO MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP,KỸ THUẬT KHÁCH QUAN
Mục tiêu:
-Học viên thực hành sử dụng một số phương pháp tìm hiểu tập thể học sinh và đặc điểm tâm lí cá nhân học sinh vào tìm hiểu học sinh.
-Học viên tự xây dựng cách thức riêng để tìm hiểu tâm lí học sinh.


*HOẠT ĐỘNG 4: THỰC HÀNH (4 nhóm)

Nhóm 1 Làm phiếu điều tra lý lịch HS vào đầu năm học
Nhóm 2 Lập phiếu quan sát trực tiếp HS
Nhóm 3 Phiếu thăm dò, trưng cầu ý kiến HS
Nhóm 4 Phiếu đến thăm 1 gia đình HS (xây dựng dàn ý trao đổi với phụ huynh tình hình của HS)
(các tổ trình bày kết quả …)
ĐỌC THÊM NHỮNG THÔNG TIN CƠ BẢN
(Tài liệu bồi dưỡng ….. Trang 10)
TRÂN TRỌNG
CÁM ƠN SỰ CHÚ Ý VÀ THAM GIA
TÍCH CỰC CỦA quý THẦY, CÔ!
KÍNH CHÚC QUÝ THẦY CÔ MẠNH KHỎE

BCV: NGUYỄN KHÁNH HÒE