Tiết 13 - Bài 11: NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ XÃ HỘI
I. Mục tiêu
1. Kiến thức: Giúp HS hiểu
- Do tác động của sự phát triển kinh tế, xã hội nguyên thủy đã có những biến chuyển trong quan hệ giữa người với người ở nhiều lĩnh vực.
- Sự nảy sinh những vùng văn hóa lớn trên khắp 3 miền đất nước, chuẩn bị bước sang thời dựng nước, trong đó đáng chú ý nhất là văn hóa Đông Sơn.
2. Tư tưởng, tình cảm: Bồi dưỡng ý thức về cội nguồn dân tộc.
3. Kỹ năng: Bồi dưỡng kỹ năng biết nhận xét, so sánh sự việc, sử dụng bản đồ.
II. Đồ dùng dạy học:
III. Hoạt động dạy & học
1. Ổn định lớn:
2. Kiểm tra bài cũ
3. Giới thiệu bài mới:
Tiết học trước chúng ta đã tìm hiểu về những chuyển biến nền kinh tế, từ những chuyển biến về kinh tế đã dẫn đến những chuyển biến về xã hội, xuất hiện sự phân công xã hội, phân hóa giàu nghèo... đây là những chuyển biến quan trọng cho thời đại mới: thời đại dựng nước.
4. Thực hiện bài học:
- H: Những phát minh ở thời kỳ Phùng Nguyên, Hoa Lộc là gì? (thuật luyện kim, trồng lúa nước)
* HS xem H31, 32, 33, 34
- H: Trong sản xuất nếu dùng công cụ bằng đồng thay cho công cụ bằng đá sẽ đem lại lợi ích gì? (cày sâu hơn, năng suất cao hơn, nhàn hơn)
- H: Để tiến hành sản xuất nông nghiệp, trồng lúa nước người ta phải trải qua những công đoạn chính nào? (cày, bừa, cấy lúa chăm sóc, thu hoạch... cày bừa là nặng nhọc nhất)
- H: Ai làm những công việc trên?
- H: Vì sao cần thiết phải phân công lao động? (các công cụ sản xuất nông nghiệp đòi hỏi sức lực khác, đặc điểmgiới tính khác thích hợp công việc khác...)
- H: Theo truyền thống dân tộc, đàn ông lo việc ngoài đồng hay lo việc nhà?
+ Đàn ông: việc nặng – cần sức
+ Đàn bà: việc nhẹ nhàng, đa dạng, phức tạp, tỉ mỉ.
* GV: Sự phân công lao động --> sản xuất phát triển. Chuyển biến của nền kinh tế --> chuyển biến các mối quan hệ giữa người với người (quan hệ xã hội)
1. Sự phân công lao động đã được hình thành như thế nào?
- Sản xuất phát triển đã nảy sinh nhu cầu phân công lao động. Trong xã hội đã có sự phân công lđ giữa đàn ông & đàn bà (SGK).
- Phụ nữ ngoài việc nhà, thường tham gia sản xuất nông nghiệp, làm đồ gốm, dệt vải. Nam giới 1 phần làm nông nghiệp, đi săn, đánh cá, 1 phần chế tác công cụ như đúc đồng, đồ trang sức...

 - H: Trước kia xã hội phân chia theo tổ chức xã hội nào? (thị tộc)
- H: Thế nào là thị tộc?
- H: Nay có sự phân công lao động xã hội, sản xuất phát triển hơn, cuộc sống của những cư dân ở lưu vực các con sông lớn ntn? (đông hơn, định cư hơn --> hình thành làng chiềng chạ --> bộ lạc)
- H: Thế nào là bộ lạc?
- H: Trong điều kiện nào dẫn tới sự xuất hiện bộ lạc (cải tiến công cụ, phân công lao động, kinh tế phát triển, dân cư đông...)
* GV phân tích :
+ Thời nguyên thủy: công cụ đá_NS thấp. Nguồn sống chủ yếu dựa vào đàn bà: chế độ mẫu hệ
+ Công cụ sản xuất bằng kim loại -> sản xuất nông nghiệp mở rộng -> vai trò người đàn ông quan trọng: chế độ phụ hệ
- H: Do những điều kiện nào dẫn tới sự thay thế từ thị tộc mẫu hệ sang thị tộc phụ hệ?
* GV nêu nội dung chủ yếu chuyện truyền thuyết Sơn Tinh_Thủy Tinh, Chữ Đồng Tử, Trầu Cau...-->phản ánh quan hệ hôn nhân vợ theo chồng.
- H: Do điều kiện nào dẫn tới sự phân hóa giàu nghèo?
- H: Em nghĩ gì về sự khác nhau giữa các ngôi mộ này?
2. Xã hội có gì đổi mới
- Nhiều chiềng, chạ (làng bản) họp nhau lại thành bộ lạc.
- Vị trí người đàn ông ngày càng cao hơn trong gia đình, làng bản . Chế độ mẫu hệ chuyển sang chế độ phụ hệ.
- Đứng đầu làng bản: già làng. Đứng đầu bộ lạc: tù trưởng (có quyền chỉ huy, sai bảo, được chia